Portal:Stany Zjednoczone
WIKIPORTAL Stany Zjednoczone
 |
 |
 |
|
Stany Zjednoczone, demokratyczne państwo o liczbie ludności 301 420 000 i powierzchni 9 631 418 km² umiejscowione w Ameryce Północnej. Graniczy z Kanadą od północy i Meksykiem od południa; od wschodu granicę kraju stanowi Ocean Atlantycki, a od zachodu Ocean Spokojny. Od 4 lipca 1776 Stany Zjednoczone stały się niezależne od Wielkiej Brytanii. Pierwszym prezydentem USA został Jerzy Waszyngton. Początkowo nowe państwo miało wiele kłopotów finansowych i politycznych. Trwała walka pomiędzy dwoma obozami: Federalistów (późniejszych Republikanów) chcących silnej władzy centralnej i Antyfederalistów (którzy przekształcili się w Demokratycznych Republikanów, a następnie w Demokratów) dążących do zachowania odrębności poszczególnych stanów. Drugą sprawą sporną była kwestia niewolnictwa, które miało pozostać kwestią rozstrzyganą na poziomie władz stanowych i przez długi czas udawało się zachować równowagę pomiędzy jego zwolennikami i przeciwnikami. Konstytucja została uchwalona 17 września 1787.
Artykuł na medal edytuj
Kampania na Missisipi - szereg bitew o panowanie nad doliną rzeki Missisipi podczas wojny secesyjnej w Ameryce Północnej, od lutego 1862 do lipca 1863.
Podczas wojny domowej w USA (wojny secesyjnej) bardzo ważne znaczenie dla obu stron miało panowanie nad rzeką Missisipi. Stanowiła ona jedną z głównych dróg zaopatrzenia i komunikacji między północą a południem kraju, gdyż komunikacja i transport rzeką były znacznie łatwiejsze niż lądem. Wraz z licznymi dopływami, Missisipi była bardzo dobrym układem komunikacyjnym, łączącym również stany i miasta niepołożone bezpośrednio nad nią. Stanowiła ponadto naturalną przegrodę oddzielającą wschodnie i zachodnie stany, a przez nią przebiegały szlaki kolejowe i drogowe łączące wschód z zachodem.
Do pierwszego starcia na Missisipi, niezaliczanego jeszcze do kampanii na rzece, doszło w jej delcie. Od początku wojny Unia rozpoczęła blokadę morską skonfederowanych stanów południowych w celu uniemożliwienia handlu morskiego z nimi.
Czy wiesz, że... edytuj
Czy wiesz, że...
... Sędziowie amerykańscy, według zapisów konstytucyjnych są niezawiśli i pełnią swe funkcje bezterminowo?
... najdłuższą siecią metra na świecie jest metro nowojorskie?
... Wielkie Jezioro Słone w stanie Utah stanowi pozostałość plejstoceńskiego jeziora Bonneville?
... nazwa mieszczącego się w Seattle budynku Columbia Center (na zdjęciu) była zmieniana 4-krotnie?
Kuchnia edytuj
Hamburger to kanapka zawierająca kotlet wołowy. Mięso może być grillowane, smażone, zazwyczaj serwowane z rozmaitymi przyprawami wewnątrz bułki wypiekanej specjalnie do tego dania. Ta potrawa podawana jest zwykle z frytkami, chipsami lub cebulowymi krążkami.
Hamburger to także rodzaj kotleta z mielonego mięsa wołowego, którego porcja została uformowana w płaski, okrągły placek.
Sport edytuj
Futbol amerykański (ang. American football) - sport drużynowy, w którym uczestniczą dwa jedenastoosobowe zespoły.
Celem gry jest zdobycie w ustalonym czasie większej liczby punktów od drużyny przeciwnej.
Piłkę można przemieszczać niosąc ją, rzucając lub przekazując z rąk do rąk między zawodnikami. Punkty zdobywa się na wiele sposobów, na przykład przez przeniesienie piłki przez linię punktową (goal line), rzucenie piłki do zawodnika stojącego za tą linią - czyli w polu punktowym (end zone) - lub przez kop na bramkę przeciwnika (field goal). Wygrywa drużyna z większą liczbą punktów w momencie, gdy upływa czas meczu i kończy się ostatnia akcja. W razie remisu w czasie regulaminowym stosuje się dogrywki z zasadą "nagłej śmierci" - odpowiednik "złotego gola" w piłce nożnej. Niekiedy mecz może zakończyć się remisem, jeśli dogrywka nie wyłoni zwycięzcy.
Krótka encyklopedia edytuj
Ludzieedytuj
Zbigniew Brzeziński – amerykański politolog polskiego pochodzenia, mieszkający w USA, znany sowietolog, futurolog.
Przez kilka lat mieszkał u dziadków w Przemyślu, gdzie w latach 1935-1938 uczęszczał do szkoły powszechnej. W wieku 10 lat wyjechał do Kanady, gdy jego ojciec został tam skierowany na placówkę dyplomatyczną w 1938. Studiował nauki polityczne i ekonomię na uniwersytecie McGill w Montrealu gdzie w 1950 roku uzyskał stopień magistra, następnie obronił doktorat z nauk politycznych na Harvardzie w 1953, gdzie też do 1960 był wykładowcą. W 1958 otrzymał obywatelstwo amerykańskie. Był twórcą powołanego na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku Instytutu Badań nad Przemianami Międzynarodowymi. W latach 1960-1989 był wykładowcą na uniwersytetach amerykańskich oraz członkiem Centrum Studiów Strategicznych i Międzynarodowych w Waszyngtonie. W latach 1977-1981 był doradcą do spraw bezpieczeństwa prezydenta USA Cartera i w tym czasie wywierał znaczący wpływ na amerykańską politykę zagraniczną.
Artykuł miesiąca edytuj
332. grupa myśliwska Sił Powietrznych Armii Stanów Zjednoczonych, 332nd Fighter Group of the United States Army Air Forces, popularnie nazywana Tuskegee Airmen – utworzona w 1941 lotnicza grupa bojowa złożona wyłącznie z czarnoskórych pilotów.
W I połowie XX wieku w Stanach Zjednoczonych panowało przekonanie, że potomkowie murzyńskich niewolników nie są wystarczająco inteligentni i zdolni do tego, by można ich było wyszkolić na sprawnych pilotów. Pomimo tych rasistowskich uprzedzeń, w obliczu potrzeb wojennych podczas II wojny światowej, zdecydowano się utworzyć grupę myśliwską, w której pilotami byli wyłącznie Murzyni. Nabór przeprowadzano, stawiając kandydatom bardzo wysokie wymagania, oczekując od nich nie tylko silnej motywacji do tej służby, ale również wysokiego poziomu inteligencji i wykształcenia. W procesie doboru kandydatów brał udział uniwersytet w Tuskegee w stanie Alabama, a szkolenie prowadzono w bazie lotniczej Maxwell-Gunter w Montgomery.
Na kanwie historii "Czerwonych Ogonów" powstało kilka filmów, m.in. propagandowy Wings for This Man (1945, narratorem w tym filmie był Ronald Reagan), fabularny The Tuskegee Airmen (1996, w roli głównej Laurence Fishburne); w planach George'a Lucasa jest film pod roboczym tytułem Red Tails.
Tradycje bojowe 332. grupy myśliwskiej kontynuuje 332. Powietrzne Skrzydło Ekspedycyjne (332d Air Expeditionary Wing) stacjonujące obecnie w Balad Air Base w Iraku.
Muzyka edytuj
Oficjalnym hymnem Stanów Zjednoczonych w XIX wieku był hymn brytyjski God Save the Queen, lecz z tekstem My country, tis of thee. Pieśń "The Star-Spangled Banner" jako oficjalny hymn państwowy została zatwierdzona przez Kongres Amerykański w 1931 roku. Powstała prawie sto dwadzieścia lat wcześniej, w 1814 roku, w czasie bombardowania przez Anglików Fortu McHenry w Baltimore.
The Star-Spangled Banner w wykonaniu:
Kino edytuj
Brudny Harry to amerykański film z 1971 roku, w reżyserii Dona Siegela, z Clintem Eastwoodem w roli detektywa Harrego Callahana ścigającego seryjnego zabójcę o pseudonimie Skorpion (Scorpio). Ironicznie sportretowany przez Eastwooda samotny detektyw, rzucający cięte i krótkie zdania przez wpół zaciśnięte zęby, łamiący wszelkie regulaminy w imię ujęcia (a najlepiej, jego zdaniem, zabicia) przestępcy, ustalił styl tego filmu i wielu następnych ról aktora. Sukces filmu doprowadził do powstania czterech dalszych pełnometrażowych części, a sam motyw "wyalienowanego gliniarza", działającego wbrew naciskom przełożonych na zaprzestanie śledztwa, stał się kanwą wielu innych filmów kryminalnych.
Broń Brudnego Harrego, rewolwer Magnum kaliber 44, stała się, dzięki serii filmowej, jedną z ikon popkultury...
Do zrobieniaedytuj
Brakujące:
Michael Aguirre - Oświata w Stanach Zjednoczonych - Vashon Island - Muzyka w Stanach Zjednoczonych - Muzea w Stanach Zjednoczonych - Teatr w Stanach Zjednoczonych - Oświata w Stanach Zjednoczonych - Sport w Stanach Zjednoczonych - Kuchnia w Stanach Zjednoczonych
Do poszerzenia lub poprawienia:
- Bob O'Connor - Cheyenne (Wyoming) - Cincinnati - Clark (New Jersey) - Clarksville (Missouri) - Luke Ravenstahl - Tuscaloosa (Alabama) - Tyler (Teksas) - Unionville (Nevada) - United States Metric Board - Uniwersytet Stanforda
